kliknij i przeciąg zamknij
Polityka jakości
Wyszukiwarka

Willa „ Koci zamek” w Bochni

Jesteś tutaj:Strona Główna » Atrakcje turystyczne » Willa „ Koci zamek” w Bochni

Stojący przy ulicy Konstytucji 3 Maja niewielki ten budynek należy do najciekawszych i najpiękniejszych zabytków architektury Bochni. Zbudowany został w 1895 roku jako willa na zlecenie ówczesnego lekarza powiatowego Mieczysława Dembowskiego w oparciu o projekt Teodora Talowskiego (1857-1910). Urodzony w Zasowie nad Wisłoką, a wykształcony we Lwowie i w Wiedniu Talowski był jednym z najwybitniejszych, a przy tym niezwykle płodnych i twórczych architektów polskich przełomu XIX i XX wieku, autorem wielu oryginalnych kreacji architektonicznych. Tworzył głównie w duchu neoromantyzmu, którego był na naszym gruncie prekursorem, wyrosłego wprawdzie z gotyku, ale łączącego elementy zaczerpnięte z katalogu form architektonicznych romanizmu, renesansu i baroku nadając im fantazyjne formy. Czynny był głównie w Krakowie, gdzie powstały najwybitniejsze i najbardziej znane jego dzieła; między innymi okazałe kamienice: „Festina lente”, „Ars longa, vita brevis”, „Pod śpiewającą żabą”, „Pod osłem” (barona Goetz-Okocimskiego) i „Pod pajakiem”. Zaprojektował też szereg kościołów, pałacyków, dworów i innych obiektów,a wśród nich pałac Żeleńskich w Grodkowicach, budynek szkoły w Okocimiu i szpital bonifratrów w Krakowie. Wszystkie one łączą w sobie różnorodność form architektonicznych i bogactwo wystroju z niezwykłą malowniczością i tajemniczością. Walory te cechują także willę doktora Dembowskiego.

Bocheński „Koci zamek” już na pierwszy rzut oka jawi się jako niecodzienne zjawisko architektoniczne. Zaprojektowany został jako obiekt parterowy (piętro nadbudowano około 1928 roku), na planie węgielnicy. Zmurowany z cegły i kamienia oznacza się zróżnicowaniem form architektonicznych, asymetrią elewacji i układu wnętrz. Ma szorstką fakturę ścian oraz bogaty wystrój architektoniczny i plastyczny elewacji. Składają się nań filary i kolumny o fantazyjnych głowicach, fryzy arkadkowe i tryforia o głowicach młotkowych, kamienne portale i oprawy okien zamknięte łukami pełnymi, kamienne bonie, ozdobione postaciami fantazyjnych zwierząt i sterczynami szczyty. Szczególnymi walorami plastycznymi charakteryzuje się jego część frontowa z portykiem wgłębnym, poprzedzającym główne wejście oraz półszczytem z herbem Jelita Dembowskich w kartuszu a także oraz dawna galeria ogrodowa. Na wystrój wnętrz natomiast składają się zachowane już tylko częściowo stiukowe plafony, posadzki, elementy stolarki oraz witraże. Wspomnieć należy, iż większość ozdobnych detali kamiennych powstało w bocheńskim Zakładzie Rzeźby Artystycznej Wojciecha Samka, a witraże w krakowskim Zakładzie Witraży Żeleńskich.

Doktorowi Dembowskiemu willa przy ulicy Konstytucji 3 Maja służyła tylko dziesięć lat, jako że w roku 1905 przenosząc się do Krakowa sprzedał ją rodzinie Olbrychtów. Od nich w 1928 roku kupił ją Samuel Silberrung i zaadaptował na siedzibę należącej doń drukarni „Secesja”, która w latach 1945-1990 funkcjonowała pod szyldem krakowskiej Drukarni Narodowej. Obecnie willa należy do spadkobierców ostatniego właściciela i jest siedzibą bocheńskiego oddziału Archiwum Państwowego w Krakowie.