kliknij i przeciąg zamknij
Polityka jakości
Wyszukiwarka

Ratusz miasta Nowy Wiśnicz

Jesteś tutaj:Strona Główna » Atrakcje turystyczne » Ratusz miasta Nowy Wiśnicz

Nowy Wiśnicz, niewielkie miasteczko (ok. 4 tys. mieszkańców) powstało w oparciu o przywilej króla Zygmunta III z dnia 16 czerwca 1616 roku za sprawą Stanisława Lubomirskiego (1593-1659), podówczas starosty sandomierskiego, a późniejszego wojewody krakowskiego. Założone zostało na gruntach występującej od 2 połowy XIV wieku wsi Rogozie na lewym brzegu rzeczki Leksandrówki, u podnóża wzgórza, na którym wznosił się zbudowany w początkach XVI wieku przez Kmitów ich gotycko-renesansowy jeszcze wówczas zamek. Faktycznym twórcą miasteczka był nadworny architekt Lubomirskiego, pochodzący z Toskanii Maciej Trapola. On to wszak wykreślił jego plan, wytyczył rozległy plac rynkowy, ulice i drogi, a nadto zaprojektował najważniejsze budowle: ratusz i kościół parafialny wraz z plebanią, dzwonnicą i dwiema bramami w murze otaczającym znajdujący się przy nim cmentarz oraz szpital dla ubogich.

Nowy Wiśnicz ukształtowany został jako miasto na wskroś nowoczesne, w zgodzie ze wskazaniami włoskich teoretyków urbanistyki drugiej połowy XVI i początków XVII wieku. Założono go na planie prostokąta o wymiarach 550 na 500 m. Ośrodkiem jego stał się kwadratowy rynek (152 x 152 m) otoczony czterema płytkimi blokami zabudowy i siedmioma ulicami, wyprowadzanymi z jego naroży, z których jedna prowadziła na teren zespołu kościoła parafialnego. Poza tym w zachodniej części placu rynkowego był zespół zabudowy śródrynkowej z ratuszem usytuowanym po jego wschodniej stronie.

Zaprojektowany przez Macieja Trapolę ratusz wiśnicki powstał około 1620 roku jako niewielka, ale masywna budowla o cechach architektury wczesnego baroku. Zbudowany został z kamienia łamanego i ciosów piaskowca na planie kwadratu. Pierwotnie był parterowy, w całości podpiwniczony, a składał się z korpusu nakrytego czterospadowym, pobitym gontami dachem i związanej z północno-zachodnim narożnikiem kwadratowej wieży o trzech kondygnacjach naziemnych, zwieńczonej gankiem straży nakrytej baniastym hełmem. Jego wzniesione nad poziom rynku piwnice nakryto sklepieniami kolebkowymi, pomieszczenia parteru zaś drewnianymi stropami o fazowanych belkach. Oba poziomy łączyła znajdująca się w grubości wschodniej ściany klatka schodowa o kamiennych stopniach. Główne wejście do wnętrza ratusza poprzedzone kamiennym tarasem o dwóch biegach szerokich schodów ozdobione zostało monumentalnym wczesnobarokowym portalem o boniowanych pilastrach i przerwanym naczółku z herbem Szreniawa Lubomirskich w wieńczącym go kartuszu. Wszystkie otwory okienne natomiast ujęto w kamienne uszate obramienia.

W kształcie nadanym mu przez Trapolę ratusz przetrwał do 1863 roku. Wtedy to spłonął podczas wielkiego pożaru, który strawił całą zabudowę miasteczka. W kilka lat później został odbudowany, a nawet podwyższony o obecne pierwsze piętro. W tym też czasie powstała górna część wieży (neogotycka kondygnacja zegarowa z ostrosłupowym hełmem w kształcie ośmiobocznej iglicy).