kliknij i przeciąg zamknij
Polityka jakości
Wyszukiwarka

Najstarszy dom podcieniowy w Lipnicy Murowanej

Jesteś tutaj:Strona Główna » Atrakcje turystyczne » Najstarszy dom podcieniowy w Lipnicy Murowanej

Pomimo, że lokowane przez Władysława Łokietka w roku 1326 miasteczko Lipnik już od początku XV wieku zwie się Lipnicą Murowaną, to jeszcze w początkach ubiegłego wieku niemal cała jego miejska zabudowa, nie licząc kościoła parafialnego p.w.św. Andrzeja, resztek murów obronnych, kościoła św. Szymona z Lipnicy i dworu Bzowskich, a później Ledóchowskich, była drewniana. Składały się na nią niewielkie, parterowe domy i domki niegdysiejszych lipnickich mieszczan o zrębowej konstrukcji pobielanych lub szalowanych ścian, z których najokazalsze tworzyły zabudowę wszystkich czterech boków rynku. Te od pozostałych odróżniały się rozmiarami, układem wnętrz, posiadaniem czapiastych dachów naczółkowych, a przede wszystkim głębokich, wychodzących na plac rynkowy podcieni o ozdobnie ukształtowanych przez dawnych mistrzów ciesielskich słupach, tworzących wokół niego długie ciągi komunikacyjne. Z nich najstarsze powstały po ostatnim wielkim pożarze miasteczka, który w roku 1828 strawił niemal całą jego zabudowę. Zbudowano je zaś na fundamentach i piwnicach spalonych domów, odtwarzając zarówno ich strukturę jak też kształt oraz podcienia, które pojawiły się w przyrynkowych domach lipnickich już w wieku XVII. Dowodem na to jest stojący w północno-zachodnim narożniku rynku, a wzniesiony około 1685 roku murowany dom podcieniowy, zwany starościńskim.

Do dziś z piętnastu drewnianych domów podcieniowych w swej pierwotnej strukturze i formie pozostał już tylko jeden, znajdujący się w zachodniej części północnej pierzei rynku. Zbudowany w 1848 roku jest najpewniej najstarszym drewnianym domem tego typu w województwie małopolskim. W całości drewniany, o dwutraktowym układzie wnętrz, z jedną komorą piwniczną o kamiennym sklepieniu kolebkowym pod pomieszczeniem tylnego traktu i z obszerną sienią we wschodniej części rzutu, do której wchód, a raczej wjazd z podcienia ujęty jest w półkoliście zamknięty ciesielski portal o drewnianym kołkowaniu. Ma zrębową konstrukcję tynkowanych i pobielanych ścian, wnętrza nakryte stropami o fazowanych belkach (na środkowej belce stropu frontowej „świetlicy” wycięta data budowy), a od frontu głębokie podcienie o trzech ozdobnie wyciętych drewnianych słupach podpierających nadwieszoną część naczółkowego, pobitego gontami dachu.