kliknij i przeciąg zamknij
Polityka jakości
Wyszukiwarka

Kościół Narodzenia Najśw. Marii Panny w Łapczycy

Jesteś tutaj:Strona Główna » Atrakcje turystyczne » Kościół Narodzenia Najśw. Marii Panny w Łapczycy

Sąsiadująca z Bochnią od zachodu wieś Łapczyca należy do najstarszych w powiecie bocheńskim. Jako monarsza istniała wszak już w drugiej połowie XI wieku. Wtedy to bowiem wraz ze wsią Kolanów i źródłem solanki Labscicia et cum Coyanow et sale przeszła na własność benedyktynów z klasztoru w podkrakowskim Tyńcu. Fakt ten zdaje się potwierdzać dokument kardynała Idziego, legata papieża Kaliksta II z około 1124 roku, którym zatwierdził on nadania, jakie na ich rzecz poczynili król Bolesław Śmiały, a później królowa Judyta, druga żona księcia Władysława Hermana. Odtąd aż do lat osiemdziesiątych XVIII wieku pozostawała wsią klasztorną. Wiemy także, iż najpóźniej w 1323 roku przeniesiono ją z prawa polskiego na niemieckie, a w roku 1326 po raz pierwszy określona została jako wieś parafialna. Jej centrum uformowało się wówczas w środkowym odcinku wzniesienia ciągnącego się południkowo od Bochni aż po dolinę Raby, na wschód od funkcjonującego w X-XII wieku grodu, przy drodze z Krakowa do Bochni. Tam też stanął pierwszy, drewniany jeszcze, otoczony cmentarzem łapczycki kościół parafialny, a po nim istniejący do dziś kościół murowany pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Marii Panny.

Nowy ten kościół powstał pomiędzy 1340 a 1370 rokiem z fundacji króla Kazimierza Wielkiego. Zniszczony w wieku XVII i około 1830 roku był odbudowany i powiększony; najpierw o zakrystię, a później o południową kaplicę i zachodnią kruchtę. Zbudowano go z ciosów piaskowca karpackiego o średnich wymiarach 35 x 75 cm jako niezbyt dużą, ale sprawiającą wrażenie monumentalnej budowlę gotycką o szlachetnych proporcjach i bogatym wystroju architektonicznym. Składał się on z niemal kwadratowego, dwunawowego korpusu o gwiaździstych pierwotnie sklepieniach wspartych na jednym filarze środkowym, przyściennych służkach i wspornikach oraz z zamkniętego trójbocznie, dwuprzęsłowego prezbiterium, nakrytego sklepieniem krzyżowo-żebrowym. Po jego północnej stronie znajdowała się zakrystia, a po południowej stronie istniejąca do dziś niewielka wieżyczka schodowa na styku południowej ściany prezbiterium i wschodniej korpusu. Ma uskokowe szkarpy opinające ściany oraz wysokie dachy siodłowe z barokową wieżyczką na sygnaturkę nad nawą. Obecnie wnętrze kościoła nakrywają pozorne sklepienia kolebkowe. Ale przetrwały w nim jeszcze liczne elementy pierwotnego wystroju architektonicznego: konsole sklepień, ostrołuczny portal zachodniego , trójlistny, ścięty portal wejścia do wieżyczki schodowej i maleńkie trójlistne okienko doświetlające schody, a także kamienne pinakle ozdabiające szkarpy opinające ściany prezbiterium. Dość skromne dzisiaj wyposażenie wnętrz jest głównie barokowe i neogotyckie z XVII i XIX wieku. Składa się ono z ołtarza głównego, wykonanego przez Franciszka Samka w 1902 roku w formie późnogotyckiego tryptyku, dwóch barokowych ołtarzy bocznych, siedemnastowiecznej chrzcielnicy oraz kilku obrazów i rzeźb. Z nich najstarszym zabytkiem jest znajdujący się w tęczy krucyfiks z początków XVI wieku. Ponadto zachowały się jeszcze drewniane drzwi o okuciach kowalskiej roboty z XIV wieku.

Po zachodniej stronie kościoła wznosi się wolnostojąca drewniana dzwonnica z XVIII lub XIX wieku o słupowej konstrukcji lekko nachylonych ścian, zwieńczona izbicą nakrytą wysokim daszkiem namiotowym, w której znajduje się gotycki dzwon odlany w XV lub XVI wieku. Po północnej zaś jego stronie rozciąga się cmentarz parafialny, założony najpewniej w czasie powstania łapczyckiej parafii.