kliknij i przeciąg zamknij
Polityka jakości
Wyszukiwarka

Bazylika św. Mikołaja

Jesteś tutaj:Strona Główna » Atrakcje turystyczne » Bazylika św. Mikołaja

 

Nie ulega wątpliwości, iż pierwszą pewną wzmiankę potwierdzającą istnienie Bochni jeszcze jako wsi zawiera akt uposażenia klasztoru bożogrobców miechowskich z 1198 roku. Wchodziła ona wówczas w skład dóbr możnego rodu Gryfitów. W roku 1238 większą jej część, określaną jako hereditas Vincenti (włość Wincentego), wraz z Brzeźnicą i Wiśniczem ówczesny jej dziedzic, Gryfita Andrzej Grifius zwany Krakowczykiem, biskup płocki przekazał benedyktynkom z klasztoru w Staniątkach. Ale już piętnaście lat później książę Bolesław Wstydliwy włączył ją do dóbr monarszych by w roku 1253 lokować na jej gruntach miasto na prawie wrocławskim. Jednak tego, od kiedy Bochnia była wsią parafialną, nie wiemy. Wedle miejscowej tradycji stała się nią przed połową XIII wieku za sprawą księżnej Grzymisławy, matki Bolesława Wstydliwego, która ufundowała dla niej mały, drewniany kościółek pod wezwaniem św. Mikołaja, zastąpiony w roku lokacji miasta przez księżnę Kingę murowanym. Aliści w roku 1447 kościół ten spłonął podczas wielkiego pożaru Bochni. Po tej katastrofie został on odbudowany, a raczej zbudowany od nowa. W nadanym mu wówczas kształcie był okazałą kamienno-ceglaną budowlą typu halowego o opiętych szkarpami ścianach, trzech nawach równej wysokości nakrytych sklepieniami wspartymi na ośmiobocznych filarach i z czteroprzęsłowym, zamkniętym trójbocznie prezbiterium z piętrową przybudówką mieszczącą zakrystię i skarbiec przy ścianie północnej oraz kaplicę Najśw. Marii Panny przy południowej. Jego zachodnia fasada zwieńczona została trójstrefową dekoracją szczytu, składającą się z szeregów blend o łukach w kształcie tzw. „oślego grzbietu” o dwulistnych maswerkach i tynkowanych plecach, uformowanego z cegieł fryzu oraz ze wspinających się po ramionach szczytu ceglanych sterczyn. Dekoracja ta wskazuje na związki ówczesnej bocheńskiej fary z późnogotycką ceglaną architekturą Warmii i Pomorza.

W kształcie nadanym mu w drugiej połowie XV wieku kościół św. Mikołaja przetrwał do kolejnego pożaru, który wybuchł w Bochni po zajęciu jej przez Szwedów w 1655 roku. Ponownie odbudowany i częściowo przebudowany zachował wprawdzie późnogotycką formę i strukturę ścian, ale wnętrza jego nakryte zostały nowymi, tym razem barokowymi sklepieniami: kolebkowymi z lunetami i kolebkowo-krzyżowymi.

Obecny wystrój i niezwykle bogate wyposażenie wnętrz niemal w całości pochodzą z drugiej połowy XVIII i końca XIX wieku. Z dekoracji malarskiej najcenniejsza to gotycko-renesansowa scena Rozesłania Apostołów z połowy XVI wieku i dekoracja ornamentalna projektu Jana Matejki w kaplicy św. Kingi oraz scena z legendy o św. Kindze z 1769 roku, przypisywana bocheńskiemu artyście Piotrowi Korneckiemu. Na wyposażenie wnętrz składa się piętnaście późnobarokowych i rokokowych ołtarzy (w większości z warsztatu Piotra Korneckiego) ze znajdującymi się w nich stojącymi na wysokim poziomie artystycznym obrazami i rzeźbami (w antepedium jednego z nich umieszczona została kamienna płyta z pomnika nagrobnego św. Jacka, przeniesiona zapewne z krakowskiego lub bocheńskiego kościoła dominikanów), marmurowa chrzcielnica z XVII wieku, rokokowa ambona i takież stalle z szesnastoma scenami z życia św. Stanisława, dwa konfesjonały oraz cały szereg obrazów i rzeźb. Na szczególną uwagę zasługują: znajdujący się w kaplicy Matki Bożej Różańcowej ołtarz z czarnego marmuru, ufundowany w roku 1740 przez kasztelana wojnickiego Piotra Stadnickiego i znajdujący się w nim szesnastowieczny obraz Matki Boskiej z Dzieciatkiem, będący bocheńską repliką wizerunku Matki Boskiej Częstochowskiej, który stał się pierwowzorem dla długiej serii podobnych przedstawień, określonych typem Matki Boskiej Bocheńskiej.